Fotoğraflar:Özlem Sevgi & Müjgan Yağmur
Anadolu aşklarını, isyanlarını, barışa olan özlemlerini seslerini bir enstrüman gibi kullanarak melodileriyle birleştiren Dengbejler… onlar gezerek, yaşayarak, hayatı anlamaya çalışan, yaşadığı toplumun geleneklerini, özlemlerini dizelerine yerleştiren güçlü bir belleğe sahip söz ustalarıdır. Bir dengbej anlatmaya başladığında kimse onu tutamaz. Sözlerini bir nakış gibi işleye işleye yüreğindeki ezgileri dile döküverir. Anadolu halkı teknolojiyle buluşmadığı zamanlarda dengbejler çok kıymetliydi. Onlar uzun kış gecelerinde bir araya gelerek sıkıntılara çözüm bulmaya çalışırlardı.
Dengbejlik geleneğinden gelip bugün onu sürdüremeyen Raşit Ekinci, kurulan divanlarda bu söz sanatıyla babasının aracılığıyla tanışmış. Müzik aleti kullanılmadan hayatın ritmini güçlü sesleriyle oluşturduğunu belirten Ekinci herhangi bir enstrümanın kullanılmasının dengbej için zayıflık olarak değerlendirileceğini söylüyor ve ekliyor Dengbejler düğünleri daha eğlenceli hale getirirlerdi tabi bu söylediğim öncedendi. Şimdi mümkün değil. Bu kültür yok olmak üzere ayrıca dengbejlerin dile getirdiği hikayelerin hepsi trajiktir çünkü yare kavuşamamışlardır bu nedenle içindeki sevda acısını diyar diyar gezerek dile getirirler bir nevi bu acının anlattıkça azalacağına inanırlar bende yarime bir türkü söyledim.
Sevdalılarımızı konuşmak ayıp sayıldığında ancak bu şekilde dile getirirdik bu yüzden dengbejler yarine kavuşamazlar hep hüsrandır onların aşklarının sonu
Kadın dengbejler
Diğer dengbejlerimiz ise bir kadın. Kadınların dengbejlik yapmaları yasak sayıldığından divanlarda kadınlar ile erkekler arasında bir perde asılırmış. Bütün bunlara rağmen Meryem Erbey dengbej olmaya kararlıdırıdır. Çünkü içinde yaşadığı acıyı dilendirmek ister. Oldukça zor olmuştur ama başarmıştır. Bu kültürün sayılı kadınlarından biridir.
Tarihe tanıklık eden, Anadolu’nun zengin kültürünü kuşaktan kuşağa aktaran dengbejler şimdilerde yok olmaya yüz tutuyor.
Bir zamanlar diyar diyar gezip uzun kış gecelerinde evlere konuk olup, insanların duygulandıran türkü söyleyerek dinleyenleri coşturan dengbejlere şimdilerde pek değer verilmiyor. Onlar şimdi gezemiyor. Sözlerine yeni sözler katamıyor. Çünkü yazı ve teknoloji sözlerinin önüne set çekti, sıcak soluklarıyla anlam bulan sözleri şimdilerde daha kısık çıkıyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder